Religiestress

De kwaal waart al veel langer rond in Nederland (en niet alleen daar), maar eind vorig jaar was er een vrij serieuze uitbraak in Rotterdam. Daar wilden Leefbaar Rotterdam en de VVD dat ‘religieuze groeperingen’ niet langer samen zouden mogen komen in buurtcentra. Want: scheiding tussen kerk en staat. Toen het op een stemming aankwam, bleken alleen deze twee partijden voor de maatregel te zijn, dus daar is de kou even uit de lucht. 

Het zou ook wel heel vreemd geweest zijn als juist in Rotterdam deze maatregel was doorgevoerd. Tijdens het onderzoek naar internationale kerken dat een paar jaar gelden in Dordt is uitgevoerd, werd Rotterdam juist vaak als lichtend voorbeeld genoemd. De organisatie SKIN (Samen Kerk in Nederland) schreef een tweetal rapporten waarin werd aangetoond hoe belangrijk die gemeenschappen zijn voor de multiculturele samenleving. Raadslid Setkin Sies (CU/SGP, indiener van de motie die de uitbraak van religiestress in Rotterdam indamde) betoogde dan ook: “Migrantenkerken zijn vaak goede voorbeelden van de door de overheid bepleite participatiesamenleving. Leden van die kerken komen bij elkaar om God te zoeken, van elkaar te leren, maar ook voor elkaar te zorgen. Vrijwilligerswerk bespaart de overheid jaarlijks vele miljoenen.” 

Het Rotterdamse stadsbestuur leek daar van doordrongen, maar kwam toch met dit voorstel; een voorstel dat inmiddels dus is afgestemd. 

Maar ondertussen is het virus wel met een gure noordwestenwind overgewaaid naar ons goede eiland. Want bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart kunnen we niet meer stemmen in drie ‘religieuze gebouwen’: de Maranathakerk, de Open Hof (van de Nederlands gereformeerden) en het gebouw van de Evangelische Gemeente Jozua. Eerder werden er al andere kerken én een moskee van de lijst geschrapt. Juni vorig jaar werd een voorstel in deze richting van Beter voor Dordt nog met royale cijfers weggestemd, maar nu is het besluit toch genomen. 

Frappant is dat er drie kerkgebouwen wel op de lijst met stemlokalen zijn blijven staan omdat er geen alternatief in de buurt is; dat heet opportunisme (“... handelen zonder rekening te houden met principes, alleen met de omstandigheden”).

Wie de actualiteit een beetje bijhoudt, kan vermoeden wat er echt aan de hand is. Sommige partijen voelen de hete adem in de nek van de uitgesproken anti-Islampartij PVV; die gaat zowel in Rotterdam als in Dordrecht mee doen aan de verkiezingen. Daarom is het voor 

anderen van belang te laten zien dat ze ook heus wel oog hebben voor de islamisering van ons land, en dat ook niet allemaal zomaar willen laten gebeuren.  Het gaat niet om de kerken, het gaat erom dat er misschien - zoals al eerder gebeurde - ook in een moskee gestemd kan worden. Maar dat kun je niet hardop zeggen, dus daarom moet het maar onder de noemer ‘religieuze groeperingen’. 

Ik denk dat partijen die de islam willen bestrijden door scheldpartijen, maar ook door maatregelen als deze, het paard achter de wagen spannen. Kort geleden kwam ik de bekende uitspraak van kerkvader Tertullianus (ca. 160 - 220) weer tegen; populair weergegeven: het bloed der martelaren is het zaad der kerk. Dat geldt waarschijnlijk ook voor moslims. Zij worden in ons land weliswaar niet bloedig vervolgd, maar ook zij zullen méér vastberaden hun geloof aanhangen naarmate zij zich meer buitengesloten voelen. Met andere woorden: de beste manier om de Islam te bestrijden is het - uiteraard binnen de wettelijke kaders - alle ruimte te geven. 

Voor kerken heeft dat ook uitstekend gewerkt; tegenover een vervolgde, maar stevige en groeiende kerk op het zuidelijk halfrond staat - gechargeerd - een verwaterde, leeglopende kerk in het vrije westen. 

Wat dunkt u: zullen we, nu het nog net kan,  op 21 maart allemaal in een religieus gebouw gaan stemmen, op een partij die niet aan religiestress lijdt?

Geplaatst in Kerk op Dordt jaargang 9,  nummer 2  d.d. 19 januari 2018

The call of the minaret

Jarenlang lag er alleen een fundering,  maar nu wordt daar ook echt op gebouwd. Ik heb het over de nieuwe moskee achterin  Wielwijk. Het wordt de eerste moskee in Dordt die ook als zodanig wordt gebouwd ; tot op heden  moesten moslims het altijd met verbouwde woningen, scholen en schuren doen. En daarmee wordt het  ook de eerste moskee die  als zodanig herkenbaar zal zijn; het gebouw  krijgt een minaret van 23 meter hoog en een blauwe koepel.

Wat moet je daar als christen nou van vinden? Ik herinner me een conferentie voor mensen die beroepshalve actief waren in de kerk of in een christelijke (zendings-)organisaties, zo’n 25 jaar geleden. Alle deelnemers hadden iets met missionair werk en met ‘de stad’.  Maar er waren ook nogal grote verschillen. De discussie ging in die tijd vaak tussen  de mensen die zich verwant voelden met het denken en handelen van de (Wereld-)raad van Kerken en diegenen die zich thuis voelden bij de evangelische beweging.  Ik duid ze verder aan al ‘oecumenischen’ en ‘evangelischen’.

Een  spreker vertelde een verhaal; de details ben ik vergeten, maar het ging ongeveer als volgt.

Een christen liep rond in, en  bad ondertussen voor een sterk verpauperde, multiculturele en multireligieuze  wijk. Tijdens een van zijn  tochten kwam hij bij een bouwplaats waar  moslims bezig waren een moskee te bouwen. De hoofdpersoon raakte in gesprek met de bouwers en begreep uit hun verhalen dat er problemen waren met de financiering. Daarop ging hij naar zijn kerkelijke gemeente en vroeg die te helpen. Dat gebeurde, met geld en mankracht.

Hier aangekomen was het enthousiasme van de oecumenische conferentiegangers groot; de evangelischen  keken op z’n minst bedenkelijk.

Maar de spreker vervolgde z’n verhaal. Het gevolg van deze actie was dat de moslims naar de kerk kwamen om te vragen waarom ze hulp hadden gekregen. Tijdens de gesprekken die daarop volgden, kwamen de nodige moslims tot geloof in Jezus Christus.

 Nu zag je heel veel betrokken en zorgelijke oecumenische gezichten - dat kon toch niet de bedoeling van de kerk, en van de zending zijn -  terwijl de evangelischen  opgelucht adem haalden en soms een spontaan ‘halleluja‘ lieten horen.

Nu is of wordt dit geen oproep om de bouw van de moskee financieel of anderszins te steunen; zelf heb ik ook nog geen plannen in die richting. Maar misschien kunnen we als christenen wel een stapje verder komen dan de bouw van de moskee  -  enerzijds - allemaal wel prima vinden omdat ‘we toch allemaal in dezelfde god/God  geloven’  en -  anderzijds -  verketteren omdat ‘zo’n afgodentempel niet thuishoort in ons christelijke Nederland’.

De afgelopen decennia  kregen we moslims als buren. Zij én wij hadden met die komst andere motieven, maar wellicht heeft het de Here God goed gedacht ze naar ons te toe te brengen omdat zijn kerk zo spaarzamelijk gehoor gaf aan Zijn  roeping om met het evangelie naar ‘alle volken’ te gaan. The call of the minaret is een beroemd boek over de Islam van de Anglicaanse bisschop Kenneth Cragg uit 1956. ‘Christenen moeten eerst luisteren voordat ze oordelen was zijn devies en vooral ook bedenken waar ze zelf tekort zijn geschoten tegenover moslims voor ze hen aanklagen.’ Maar hij zei ook:  ‘Overal waar de schoonheid van het kruis is verduisterd moet deze onthuld worden.’ Mocht volgend jaar op gezette tijden vanaf de minaret een gebedsoproep klinken, dan kunnen christenen die verstaan als een roep om (ook) voor moslims te bidden, hen te dienen en hen en voor te leven en door te geven  (bij voorkeur in die volgorde) wie Jezus is. 

Geplaatst  in Kerk op Dordt jaargang 4, nummer 14 d.d. 5 juli 2013, p. 28